|
 |
Çocuklarda normal büyüme ve gelişmenin izlenmesi,
normalden sapmaların tespiti yoluyla hastalıkların belirlenmesi ve önlenmesi
için gereklidir. Sağlıklı çocuk takibinde düzenli olarak boy, ağırlık ve baş
çevresi ölçümleri yapılmalıdır.
Her şeyden çok sevdiğiniz bebeğinizin büyümesi, gelişmesi ve sağlıklı bir
yaşam sürmesi şüphesiz ona sağlayacağınız imkanlarla mümkündür. Düzenli
olarak doktora götürmek, kilosunu ve boyunu ölçtürmek, aşılatmak ve uygun
besinlerle beslemek suretiyle iyi gelişmesini ve sağlıklı kalmasını
sağlayabilirsiniz. Belirli bir çocukta saptanan değerler normal sınırlar
içinde olsa bile, zaman içinde çocuğun kendine özgü büyüme grafiğinden
sapmalar olabilir.
Bebeğiniz yeteri kadar besleniyor mu?
Doğumu izleyen ilk bir kaç hafta boyunca bu soru sürekli kafanızı
kurcalayacaktır. Özellikle bebeğiniz sürekli emmek istiyor ve emdikten sonra
da huzursuzluğu devam ediyorsa. Daha çok uykuyla geçen ilk 1-2 gün
sonrasında bebeğiniz hep “aç”tır. Bunda anne sütünün çok kısa sürede
sindirilmesinin payı vardır.
Çoğu yenidoğan, 3-4 günlük olduktan sonra, günde 8-15 defa annesini emmeye
başlar. Burdan çıkan sonuç, her istediğinde bebeğinizi emzirmek olmalıdır.
Sakın ola ki hemen kafanıza göre bir emme-uyuma düzeni oturtmaya çalışmayın.
Sürekli emme isteği, ilk günlerde bebeğin doymadığı anlamına gelmez. İşin
kötüsü, bu günlerde bebeğinizi tartmak da çok anlamlı değildir, çünkü
bebekler ilk günlerde ortalama %5-10 arası tartı kaybeder ve doğum
tartılarına tekrar ulaşmak yeterince beslenseler bile 15 günü bulabilir.
Yani üç buçuk kg doğmuş bir bebek 10.gün 3400 gramsa, bu onun aç kaldığı
anlamına gelmeyebilir.
Yine de, bebeğinizin yeterli anne sütü alıp almadığını gösteren bir takım
bulgular vardır. Bunlardan en ciddisi dehidratasyon (sıvı kaybı) dır, ve
hemen bir çocuk doktoruyla görüşmeniz gerekir.
İşte bebeğinizin yeteri kadar emdiğini anlamanıza yarayacak kimi
ipuçları:
 |
İlk 2-3 haftada bebeğiniz en az 2-3 saatte bir yada 24
saatte en az 8 kez emmeli. |
 |
Emzirme sonrasında göğüslerinizin boşaldığını ve
yumuşadığını hissetmelisiniz. |
 |
Bebeğinizin cildi pembe ve sıkı olmalıdır. Karın derisi
sıkılıp bırakıldığında hemen eski haline dönmelidir. Su kaybı varlığında
sıkılan cild, bir süre buruşuk halde kalır. |
 |
5. Günden itibaren bebeğiniz altını daha çok ıslatır. 24
saatte en az 8 ıslak bez almanız gerekir. Alt bezinin ıslaklığı konusunda
kuşkunuz varsa, içine bir parça tuvalet kağıdı koymanız ıslaklığı anlamanıza
yardımcı olacaktır. Ya da, kullanılmış bezi bir elinize, yeni bir alt bezini
diğer elinize alın, bebek çiş yapmışsa kullanılmış bez daha ağır olacaktır.
|
 |
Sessiz bir odada emzirirken, bebeğinizin yutma sesini
duyabilirsiniz. |
 |
Bebeğinizin kakası sarı- hardal rengidir, veya sık ve
koyu renktir, beşinci günden itibaren kaka rengi açılmaya başlamalıdır.
|
Aşağıdaki bulguların varlığı durumunda, bebeğiniz
muhtemelen yeterince beslenememektedir:
 |
Bebeğiniz her defasında 10 dakikadan az emmektedir. |
 |
Bebeğiniz emerken yutma sesini pek duyamazsınız. |
 |
Emzirme sonrası göğüslerinizde belirgin boşalma olmaz.
|
 |
Bebek genellikle huzursuz ve halsizdir. |
 |
Bebeğinizin yanakları çöküktür. |
 |
Günde en az bir kaka yapmamaktadır, yada, 5. Günden sonra
da koyu renkli az miktarda kaka devam etmekte, kaka rengi açılmamaktadır. |
 |
İlk haftanın sonunda bebeğinizin rengi daha sararmış ve
solmuştur. |
 |
3. Hafta sonunda yanaklarında hala belirgin dolgunlaşma
yoktur. |
 |
İlk hafta sonunda cildi hala buruşuktur. |
Yukarda sıralananların herhangi birinin varlığında hemen
çocuk doktorunuzla görüşmeniz gerekir.
ÇOCUKLARDA VİTAMİN EKSİKLİKLERİ
A,D,E,K vitaminleri yağda ; diğer vitaminler suda çözünürler. Vitamin
eksikliği ortaya çıkmadan önce bazı belirtiler verir.Bu belirtilerin iyi
değerlendirilerek eksikliğin yerine konması için vitamin takviyesi
yapılmalıdır.
 |
A VİTAMİNİ
Kilo alamama, boyun uzamaması, gözün parlaklığını yitirerek aşırı
kuruması, gözyaşının yetersiz salgılanması, kuru ve pullanmış deri, halk
arasında tavuk karası diye adlandırılan gece körlüğü( serum düzeyi 20µg/dl
altında olursa) görülür.
Tedavisinde A vitamini günde 25000 Ü bir-iki hafta verilir. Protein
bakımından zengin beslenme önerilir.
|
 |
VİTAMİN D: RAŞİTİZM
Kemiklerde kalsiyum ve fosfor dengesini düzenler. Huzursuzluk, baş
terlemesi, kaşıntı, uyku bozuklukları, ileriki aşamalarda kas güçsüzlüğü
(Özellikle karında kurbağ karnı) ,kafatasında yumuşama, asimetri, büyümüş
bıngıldak, kafatası büyüklüğü ve geciken bıngıldak kapanması , dişlerin geç
çıkması, diş çürümeleri, diş minesi bozuklukları, kaburgalarda kemik -
kıkırdak bileşiminde raşitik tesbih taneleri, güvercin göğüsü, harrison
oluğu, uzun kemiklerin bükülmesi, kemiklerde çabuk kırılmalar sırt kemiğinde
eğrilikler, kalça kemiğinde deformiteler görülebilir.En büyük sebebi
yetersiz alınım ve az güneşlenmedir.
Korunmak için 1 yaşına kadar günde 400-800 Ü Vitamin-D, 2 yaşın sonuna kadar
günde 0,25 mg flor, 3 yaşın sonuna kadar günde 0,5 mg flor verilir.Eğer içme
suyunda flor 0,3 mg/lt den fazla ise ek olarak flor verilmez.(Diş minesinde
leke yapma tehlikesi)
|
 |
E VİTAMİNİ
Metabolik hızın çok arttığı okul ve ergenlik çağında zararlı maddeleri
temizleyici etkisi vardır.Eksikliğinde hemolitik anemi, ödemler (vücutta
sıvı toplanmasına bağlı şişlikler) görülebilir.
|
 |
VİTAMİN K
Nomal durumlarda barsaklardaki bakteriler tarafından yapılır. Pıhtılaşma
faktörlerinin sentezi için gereklidir. Eksikliğinde kanamalarda artış
(dişeti, yaralar, burun, mide- barsak sistemi kanamaları vs.)
|
 |
VİTAMİN B1: THİAMİN
Büyüme döneminde sinir sisteminin gelişimi ve hızlı metabolizma için B1
vitaminine ihtiyaç vardır. Özellikle gelişmiş ülkelerde besinlerin aşırı
kaynatılması içindeki B1 vitamininin büyük ölçüde yitirilmesine neden olur.
Eksikliğinde kusma, iştahsızlık, huzursuzluk, nefes almada zorluk, kalp
çarpıntısı, morarma, kalp yetmezliği, merkezi sinir sistemi bozuklukları,
emziren annede sütteki thiamin eksikliğine bağlı olarak bebekte görülen kalp
yetmezliği, ses kaybı, görme refleksi eksikliği ile karakterize infantil
beriberi hastalığı görülebilir. |
|
|