| |
Jinekolojik ağrı ve nedenleri
Kasık ve bel ağrısı kadınların doktora başvurmalarına neden olan en önemli
yakınmalardan biridir. Kasık ağrıları bazen kadınların günlük yaşantılarını
etkileyecek ve hatta işine gidemeyecek kadar ağır olabilir. Cinsel
yaşantısını da etkileyebilen bu durum, zamanla psikolojik problemlere de
neden olabilir. Kasık ve bel ağrısı üreme organlarından kaynaklandığı gibi,
idrar yolları, sindirim veya iskelet sisteminden de kaynaklanabilir. Ağrının
başlama şekli, niteliği, şiddeti, yeri ve yayılması önemlidir. Ani başlayan
ağrılar ile uzun süredir devam eden ağrıların nedenleri birbirinden
farklıdır.
Ani Başlayan Ağrı Nedenleri
 |
Üreme Organlarının İltihabi Hastalıkları:
Pelvik enflamatuvar hastalık olarak adlandırılan bu durumda, çoğunlukla
üreme organları vajen içinde kolonize olan mikroorganizmalar tarafından
enfekte olur. Enfeksiyon yukarıya doğru yayılarak rahim ağzı, rahim, üreme
kanalları, yumurtalıklar ve karın içindeki diğer organlara yayılabilir.
Ağrı ile birlikte ateş, üşüme ve titreme gibi sistemik bulgularda
olabilir. Üreme organları üzerinde kalıcı bir hasar olmaması için erken
teşhis ve uygun antibiyotik tedavisi ile büyük başarı ile tedavi
edilebilen bir durumdur.
|
 |
Yumurtalık Kistleri:
Basit
folikül kistleri ve çikolata kisti (emdometrioz kisti) olabileceği gibi,
kanser başlangıcı veya kötü huylu bir yumurtalık kisti olabilir.
Yumurtalık kistleri çoğunlukla çevre organlarına bası yaparak veya nadiren
yumurtalığın kendi etrafında kıvrılıp torsiyone olup kangren olması ile
ağrıya neden olurlar. Basit yumurtalık kistleri klinik takip ve ilaç
tedavisi ile çoğunlukla tedavi edilebilirler. Nadiren cerrahi müdahale
gerekir. Diğer tip kistlerde çoğunlukla cerrahi müdahale ve akabinde ilaç
tedavisi kaçınılmazdır.
|
 |
Dış Gebelik:
Gebeliğin
anne rahimi dışında oluştuğu duruma denir. dış gebelik çoğunlukla
kanallara, nadiren rahim ağzı veya karın içine yerleşir. Büyüyen gebelik
kesesi bulunduğu organın sınırlarını zorlar ve ağrıya neden olur. Daha da
ilerleyen gebelik bulunduğu organın yırtılmasına ve karın içine kanama
yapan acil bir tabloya neden olur.
|
 |
Apendisit:
Apendisitin iltihaplanması acil müdahale gerektiren bir durumdur.
Çoğunlukla karın ağrısı yapan diğer durumlarla karışabilir. Apendisitin
erken teşhis edilmedi ve alınması hayat kurtarıcı olabilir.
|
 |
Sindirim Sistemi İltihabı:
Enterit olarak bilinen ve karın, kasık ağrısı ve çoğunlukla ishal ile
birlikte seyreden klinik bir tablodur. Hastanın kaybettiği sıvı ve
vitaminler yerine konmalı ve gerektiğinde uygun antibiyotik ile tedavisi
mümkün olan bir durumdur.
|
 |
İdrar Yolları Enfeksiyonu veya Taşları:
İdrarda yanma, sık idrara çıkma, bel ve kasık ağrısı, ateş, üşüme ve
titreme ile birlikte seyreden bir durumdur. Bol sıvı alımı ve etkin
antibiyotik ile tedavi edilebilir. idrar yollarındaki taşların bazen
ultrason ile kırılması ve bazen de cerrahi müdahale ile alınması
gerekebilir.
|
Cinsel ilişki sırasında ağrı duyulması organik veya
psikolojik nedenli olabilir. Organik nedenler arasında endometriozis (karın
içerisine kanamalara neden olan bir hastalık), vajendeki yaralar ve çok
sayıda doğuma bağlı üreme organlarının bağlarındaki yırtılmalardır.
Psikolojik nedenli ağrılar belli bir yerleşim göstermeyen künt ağrılardır.
Hastaya detaylı bir inceleme yapıldıktan sonra hiçbir organik neden
bulunamazsa ağrının psikolojik olabileceği düşünülür. Ayrıca rahim içi
araç'da (spiral) zaman zaman hareket ederek ağrıya neden olabilir. Bu ağrı
kramp şeklinde, veya batıcı niteliktedir. Kronik ağrılar genelde altı aydan
uzun sürer ve ağrı kesicilere cevap vermez. Kronik ağrılar üreme
organlarının hastalıkları, mide, barsak hastalıkları ve psikolojik
nedenlerle oluşabilir.
Ağrıya Neden Olan Kadın Hastalıkları
 |
Enfeksiyonlar:
Tüberküloz dışındaki enfeksiyonlar akut ağrı nedenidir. Devam eden ağrılar
karın içinde enfeksiyonlara bağlı oluşmuş yapışıklıklardan kaynaklanır.
Klamydia ve üreoplazma türü mikroorganizmaların enfeksiyonu sadece ağrı
nedeni olmaktan öte üreme organlarında neden oldukları kalıcı hasarlar
nedeni ile üreme sağlığı üzerinde de olumsuz etkilere neden olur
|
 |
Yapışıklıklar:
Organların
hareketini kısıtlayan kalın ve sert yapışıklıklar ağrıya neden olur. Bu
yapışıklıklar genital enfeksiyonlardan kaynaklanacağı gibi, endometrioz
sonucu da ortaya çıkabilir. ilaç tedavisinin kalıcı etki gösteremediği bu
durumda cerrahi müdahale ile yapışıklıkların giderilmesi gerekebilir
|
 |
Endometriosis:
Rahim
dokusunun rahim dışında bulunmasıdır. Her adetle beraber bu dokular karın
içine kanamalara yol açar. Karın zarının etkilenmesi ve oluşan
yapışıklıklar adet ağrısı şeklinde ağrıya neden olur. Günümüzde tanısal
amaçlı laparoskopi ile ağrı yakınması olan hastaların %20-40'ında
endometriozis saptanmıştır. Endometrioz lezyonları rahim bağları üzerinde
olabileceği gibi yumurtalıklar üzerinde de bulunabilir. Rahim bağları
üzerindeki lezyonlar adetlerde şiddetli ağrılara neden olabilir.
Yumurtalıklar üzerindeki odaklar ise
her adet ile yumurtalık içine kanayarak çikolata kisti olarak bilinen
kistleri oluştururlar. Bu kistler büyük boyutlara vardıklarında şiddetli
ağrılara neden olabilir. Karın zarları üzerinde yer alan endometrioz
odakları ise yapışıklıklara neden olarak üreme organlarının hareketini
kısıtlarlar ve ağrılara neden olurlar. Endometriozun kesin tanı ve
tedavisi laparoskopik (kansız, bıçaksız tanı ve ameliyat yöntemi) olarak
konur. Laparoskopik olarak yapılan cerrahi girişimlerle yapışıklıklar
açılır, yumurtalıktaki kistler alınır ve aktif odaklar koter ve lazer
yardımı ile ortadan kaldırılabilir.
|
 |
Rahimin pozisyon bozuklukları:
Kadınların %20 sinde rahim ters dönüktür. Rahim ileri derecede dönük
olduğunda kan akımı bozulur ve ağrıya yol açar. Endometriozis veya diğer
nedenler ile meydana gelen yapışıklıklar ve tümörler rahimde pozisyon
değişikliklerine ve ağrıya neden olur. ilaç tedavisi ile üstesinden
gelinemeyen durumlarda rahim pozisyonunu düzeltmek için cerrahi girişimler
gerekebilir.
|
 |
Zor doğumlar:
Uzamış ve zor doğumlarda rahim bağlarında yırtıklar oluşur, bu yırtıklar
tam iyileşmediğinden ileride ağrıya neden olur.
|
Tedavi
Ağrı tedavisi nedene yöneliktir. Ultrason ve laparoskopi ile ağrının nedeni
teşhis edilmeye çalışılır. Laparoskopi ile karın içerisindeki yapışıklıklar
giderilebilir, endometriosis tedavi edilir. Ayrıca laparoskopi ile günümüzde
rahme gelen sinirler kesilerek hastanın ağrı şikayeti etkin olarak ortadan
kaldırılabilir. Nedeni saptanamayan ağrılarda ağrı kesicilere
başvurulabilir. Hastalara psikolojik destek de faydalı olur.
Kronik kasık / bel ağrıları
Ağrılı cinsel ilişki (disparoni)
Vajinal akıntı sorunu
|
|